Ο αστροφυσικό Κοσμάς Γαζέας και η επικοινωνιακή ομάδα Planets in your hand του Πανεπιστημίου Αθηνών μέσα από μια σειρά επιστημονικών δράσεων και παρατηρήσεων με τηλεσκόπια μας καλεί να εξερευνήσουμε τον μαγικό κόσμο του ουρανού παράλληλα όμως μας επιφυλάσσει και μια σειρά «ηλιακών» και όχι μόνο εκπλήξεων.
1. Ώρα για Ήλιο!
Γίνετε ο δείκτης του ρολογιού και διαβάστε την ώρα! Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε την κίνηση του Ήλιου στον ουρανό για να ξέρουμε τι ώρα είναι; Στην διαδραστική έκθεση ηλιακών ρολογιών της ομάδας επικοινωνίας της επιστήμης “Planets In Your Hand” του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ, θα μπορέσετε να δείτε ηλιακά ρολόγια διαφόρων ειδών, να μάθετε για τον τρόπο λειτουργίας τους και να γνωρίσετε την ιστορική και πολιτισμική τους αξία. Διαβάστε σωστά την ώρα και ελάτε το πρωί του Σαββάτου και της Κυριακής στον Ι.Ν Κωνσταντίνου και Ελένης γιατί είναι «Ώρα για Ήλιο»!
Δράση σε συνεργασία με την Ελληνογερμανική Αγωγή.
2. Παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού με τηλεσκόπια
Η ομάδα επικοινωνίας της επιστήμης “Planets In Your Hand” του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ σας καλεί σε μία ξενάγηση στον έναστρο ουρανό. Περιηγηθείτε στα αστέρια μέσω της ουρανογραφίας που θα πραγματοποιηθεί από τον Δρ. Κοσμά Γαζέα και παρατηρήστε τα ουράνια σώματα μέσα από τηλεσκόπια. Ανακαλύψτε τους μύθους των αστερισμών, τις θέσεις και τα χαρακτηριστικά των ορατών αστεριών και πλανητών και χαρείτε την ομορφιά του νυχτερινού ουρανού από το μαγευτικό Καστελλόριζο.
3. Παρατήρηση του Ήλιου με τηλεσκόπια
Η ομάδα επικοινωνίας της επιστήμης “Planets In Your Hand” του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ καλεί όλους τους επισκέπτες του Φεστιβάλ Γρίφων να παρατηρήσουν το πιο κοντινό μας αστέρι μέσα από τηλεσκόπια με ειδικά φίλτρα. Ελάτε να γνωρίσετε τα φαινόμενα που υπάρχουν στη φωτόσφαιρα και τη χρωμόσφαιρα του Ήλιου μας, να μάθετε για τη δραστηριότητά του και το πώς αυτή επηρεάζει τη ζωή μας στη Γη και τα φυσικά φαινόμενα στον πλανήτη μας.
4. Το κρυφτό του Ήλιου και της Σελήνης
(Συμμετοχή στα πρωινά εκπαιδευτικά προγράμματα για τους μαθητές/τριες του σχολείου)
Έκλειψη στην Αστρονομία ονομάζεται η παροδική απόκρυψη ενός ουρανίου σώματος. Για έναν παρατηρητή στη Γη, ο ηλιακός δίσκος έχει σχεδόν την ίδια φαινόμενη διάμετρο με τον σεληνιακό δίσκο, με αποτέλεσμα μερικές φορές ο Ήλιος να κρύβεται ολοκληρωτικά πίσω από τη Σελήνη. Το φαινόμενο της ολικής ηλιακής έκλειψης, όπως ονομάζεται, είναι το πιο εντυπωσιακό από όλα τα αστρονομικά φαινόμενα, που μπορεί να δει κανείς με γυμνό μάτι, αλλά και να βιώσει συνολικά, καθώς ολόκληρη η φύση συμμετέχει σε αυτό.
Το περιβάλλον μεταμορφώνεται, η θερμοκρασία πέφτει ραγδαία, η υγρασία αυξάνεται δραματικά, η συμπεριφορά των ζώων και των φυτών αλλάζει, ενώ το απόκοσμο σκοτείνιασμα, ο άνεμος που προκαλείται από τη διαφορά θερμοκρασίας, η ησυχία και το ψύχος κυριαρχούν στο χώρο. Είναι σίγουρα μια εμπειρία που τη ζει κανείς με όλες του τις αισθήσεις.
Στην παρουσίαση αυτή μαθητές/τριες της Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού και του Γυμνασίου του Καστελλόριζου, θα γνωρίσουν τι συμβαίνει σε αυτές τις μοναδικές στιγμές, μέσα από τις αποστολές που έχει πραγματοποιήσει ο Δρ. Κοσμάς Γαζέας σε όλον τον κόσμο και τις εντυπωσιακές φωτογραφίες που έχει στη συλλογή του.
Τι θα αποκομίσουν οι συμμετέχοντες των δράσεων:
- Απόκτηση γνώσεων για τους αστερισμούς, την τρισδιάστατη φύση του ουρανού και τα χαρακτηριστικά των αστεριών.
- Παρατήρηση ουράνιων σωμάτων με τηλεσκόπια και ξενάγηση στον έναστρο ουρανό.
- Αλληλεπίδραση με τους υπεύθυνους με ευχάριστο και διαδραστικό τρόπο. Δυνατότητα συζήτησης και επίλυσης αποριών των επισκεπτών.
- Αύξηση ενδιαφέροντος για την Αστρονομία και τις θετικές επιστήμες.
- Δυνατότητα άμεσης επαφής με την Αστρονομία και την Αστροφυσική, κάτι που έχει χαθεί από το αναλυτικό πρόγραμμα των σχολείων όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα ‘Planets In Your Hand’: http://www.planetsinyourhand.phys.uoa.gr
Ο Δρ. Κοσμάς Γαζέας είναι Αστροφυσικός και διδάσκει Παρατηρησιακή Αστροφυσική από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Κατέχει πτυχίο Φυσικής από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης και διδακτορικό στην Παρατηρησιακή Αστροφυσική από το ΕΚΠΑ. Η μεταδιδακτορική του έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA) στις ΗΠΑ και στη συνέχεια εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (European Space Agency, ESA) στην Ολλανδία.
Παράλληλα με την ερευνητική του δραστηριότητα, η αγάπη του για το διάστημα τον οδήγησε να λάβει μέρος και στη διαδικασία επιλογής αστροναυτών της ESA. Κατάφερε να φτάσει σε τελικό στάδιο επιλογής, αφού κρίθηκε ως ένας από τους επικρατέστερους υποψηφίους.
Το 2023 η Διεθνής Αστρονομική Ένωση ονόμασε τον αστεροειδή “30278 Gazeas” (2000 HN56) προς τιμή του, αναγνωρίζοντας διεθνώς την ερευνητική και εκπαιδευτική δραστηριότητα στον χώρο της Αστροφυσικής και της μελέτης του Ηλιακού Συστήματος.
Το πλούσιο ερευνητικό του έργο αντικατοπτρίζεται από το μεγάλο αριθμό επιστημονικών δημοσιεύσεων σε ποικιλία αστρονομικών εφαρμογών, ενώ η αγάπη και το ενδιαφέρον του για τη διάδοση της αστρονομίας στο ευρύ κοινό τον ώθησε να ασχοληθεί με την επικοινωνία της επιστήμης. Είναι ο εμπνευστής και ιδρυτής του διεθνώς αναγνωρισμένου και βραβευμένου προγράμματος «Planets In Your Hand».
Η Πηγή Δέσποινα Μπαρμπαρή είναι απόφοιτος του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) με ειδίκευση στην Αστροφυσική. Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού διπλώματος με τίτλος «Διδακτική και Δημόσια Κατανόηση των Φυσικών Επιστημών και των Ψηφιακών Τεχνολογιών» από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ.
Από το 2024 εργάζεται ως Καθηγήτρια Φυσικής στο Verita International School. Επίσης, αποτελεί ενεργό μέλος της ομάδας επικοινωνίας της επιστήμης “Planets In Your Hand” από το 2020.
Το όραμά της είναι να επικοινωνήσει στοιχεία της Αστρονομίας με τέτοιο τρόπο που η επιστήμη να γίνεται προσιτή, απλή και έτσι να συσχετίζεται με καθημερινούς προβληματισμούς. Οι κατασκευές – ρέπλικες επιστημονικών οργάνων και η χρήση τους για την οργάνωση δωματίου απόδρασης (escape room) είναι από τις σημαντικότερες δράσεις της για την επικοινωνία της επιστήμης.
Έχει εμπειρία στην διαχείριση του κοινού, στην διαδραστική παρουσίαση και στην σύνδεση της Αστρονομίας με το κοινωνικό, ιστορικό και πολιτισμικό υπόβαθρο που την δίεπει.
Τμήμα Φυσικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ)
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (συντομογραφία: Ε.Κ.Π.Α.), το οποίο συνήθως αναφέρεται απλώς ως Πανεπιστήμιο Αθηνών, αποτελεί ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα που δραστηριοποιείται στην Αθήνα. Ιδρύθηκε το 1837 και λειτουργεί αδιαλείπτως μέχρι και σήμερα. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι το αρχαιότερο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα της σύγχρονης Ελλάδας και συνεισφέρει σημαντικά στο εκπαιδευτικό και ερευνητικό έργο της χώρας. Είναι επίσης το πρώτο Πανεπιστήμιο ολόκληρης της Βαλκανικής Χερσονήσου και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου.